تحلیل نگر — بنیادنگر
P/E TTM چه زمانی می‌تواند تصویر اشتباهی از ارزندگی سهم بدهد؟
🔎 P/E TTM پایین؛ همیشه به معنی ارزندگی نیست!
فرض کنید یک شرکت را پیدا کرده‌اید که P/E TTM حدود ۴.۹ واحد دارد. در نگاه اول شاید عدد جذابی به نظر برسد؛ اما آیا واقعاً شرکت ارزان است؟
بیایید کمی دقیق‌تر نگاه کنیم.
P/E TTM بر اساس سود چهار فصل گذشته محاسبه می‌شود. بنابراین با انتشار هر گزارش جدید، آخرین فصل جایگزین فصل مشابه در سال قبل می‌شود و سود TTM تغییر می‌کند.
حالا در شرکتی که ما بررسی کرده‌ایم، همان‌طور که در گزارش‌های فروش پیوست می‌بینید، در ماه‌های اخیر با مشکلاتی در بخش فروش و صادرات و همچنین افت محسوس تولید و فروش مواجه بوده‌ایم.
یعنی بخشی از سودی که امروز در P/E TTM می‌بینیم، مربوط به دوره‌ای است که شرایط عملیاتی شرکت بهتر بوده است.
📌 اگر این روند در گزارش تابستان ادامه پیدا کند، سود فصل جدید می‌تواند کاهش پیدا کند. در نتیجه با جایگزین شدن این فصل در محاسبه TTM، ممکن است اتفاق جالبی رخ دهد:
P/E به جای اینکه کاهش پیدا کند، رشد کند و حتی از محدوده ۴.۹ به بالای ۵.۵ برسد.
یعنی سهمی که امروز روی کاغذ P/E پایینی دارد، ممکن است با انتشار یک گزارش جدید، دیگر آن ارزندگی ظاهری را نداشته باشد.
📊 به همین دلیل فقط به عدد P/E TTM نگاه نمی‌کنیم.
در بنیادنگر یکی از اصول اصلی تحلیل ما، توجه به P/E Forward و برآورد سودآوری آینده شرکت است؛ چون برای تصمیم‌گیری، فقط نمی‌خواهیم بدانیم شرکت در چهار فصل گذشته چقدر سود ساخته، بلکه می‌خواهیم بدانیم با شرایط فعلی، احتمالاً چه میزان سود خواهد ساخت.
و یک نکته مهم‌تر:
بعد از انتشار گزارش ۶ ماهه، تصویر سودآوری شرکت معمولاً شفاف‌تر می‌شود؛ چون نیمی از سال مالی پشت سر گذاشته شده و اطلاعات واقعی‌تری از تولید، فروش، حاشیه سود و عملکرد شرکت در اختیار داریم.
🔍 پس قبل از اینکه بگوییم «P/E این سهم ۴.۹ است و ارزان است»، یک سؤال مهم‌تر بپرسیم:
این ۴.۹ واحد بر اساس چه سودی محاسبه شده و آیا این سود قابل تکرار است؟
📎 در تصاویر پیوست، گزارش‌های فروش و صورت‌های مالی همین شرکت را قرار داده‌ایم؛ اعداد را کنار هم بگذارید تا ببینید چرا ممکن است یک P/E پایین، در ظاهر جذاب باشد اما در آینده تغییر کند.
